Elastinen - Eteen ja ylös tłumaczenie tekstu

Taki kawałek mi siadł pana elastycznego więc na szybko skrobnęłam tłumaczenie. Tekst jest oczywiście w tak zwanym puhekieli czyli języku potocznym.

Mul ei ollu mitää muut ku mahdollisuus	Nie miałem nic oprócz szansy
Ja tieto siitä että mitä tahdon voin saavuttaa	I wiedzy, że co zechcę mogę osiągnąć
Koval duunilla asiat vaan onnistuu	Tylko ciężką pracą osiągniesz sukces
Kokeillaan ja sit taas noustaan jos kaadutaan	Spróbujmy, wstaniemy jeśli upadniemy
Hanskat ei tipahda, periks ei anneta	Nie ciskamy rękawiczek, nie poddajemy się
Ne sanoo et pysty, et voi, ei kannata	Mówią nie dasz rady, nie możesz, nie warto
Mun korvissa se kaikki kuulostaa haasteelt	w moich uszach to brzmi jak wyswanie
Ne saa luun kurkkuun saa ku tulosta taas teen	Kość im w gardle stanie jak znów mi się uda
Jatkan, jaksan vaikka väkisin	Będę szedł dalej i dalej choćmym się zmusić miał
Jos se ois helppoo, kaikki tekis nii	bo gdyby było łatwo każdy by to zrobił
Mus on voima, jota ei voi vaimentaa	We mnie jest siła, której nie da się zagłuszyć
Pusken täysii aina vaa	Cisnę pełną mocą
Mun ei täydy vaan mä saan	Nie muszę ale mogę
Katse eteen ja suupielet ylöspäin!	Patrz do przodu i banan na usta!
Teen vastoinkäymisistä voimaa	Niepowodzenie przekuję w siłę
Katse eteen ja suupielet ylöspäin!	Patrz do przodu i banan na usta!
Antaa tulla! Kestän kyllä, periks en tuu antamaan	No dalej! Dam radę, nie poddam się
Murehtiminen ei takas eilistä tuo	To co było wczoraj zamartwianiem się nie zmienisz
Ja huominenki tulee vaan jos selvitään tänään	A jutro przyjdzie wtedy gdy przezwyciężysz to co dzisiaj
Mun pahin vastukseni kattoo peilistä mua	Mój największy wróg patrzy na mnie w lustrze
Se haastaa ja aina pyrkii mun pään kääntämään	Próbuje się ze mną i chce mi odwrócić głowę
Hakenu näkemystä mun meininkiini taas	Szukałem wizji dla swoich działań
Monacon vipeistä slummeihin Keniaan	u VIPów w Monaco aż po slumsy w Kenii
Kaiken sen jälkeen oon vaan positiivisempi	Po tym wszystkim jestem tylko bardziej pozytywny
Asenne ratkasee, oon nähny omin silmin senki	Postawa decyduje, widziałem to na własne oczy
Aitoo iloo, vaikkei ympäril oo muut ku pahaa	Prawdziwa radość, nawet gdy wokół wszystko jest źle
Ja toiset taas nii köyhii ettei niil oo muut ku rahaa	A inni niech będą biedni nie mając nic prócz pieniędzy
Alotan ittestäni, korjaan mun mielen	Zacznę od siebie, naprawię słów umysł
Nostan mun katseen ja suupielet	Podniosę wzrok i kąciki ust
Katse eteen ja suupielet ylöpäin!	Patrz do przodu i banan na usta!
Teen vastoinkäymisistä voimaa	Niepowodzenie przekuję w siłę
Katse eteen ja suupielet ylöspäin!	Patrz do przodu i banan na usta!
Antaa tulla! Kestän kyllä, periks en tuu antamaan	No dalej! Dam radę, nie poddam się

Taka całkiem pozytywna popowo-rapowa pioseneczka. Jeśli coś w moim tłumaczeniu poszło nie tak to chętnie przyjmę uwagi. 

PS. Słowo "suupielet" oznacza kąciki ust. Banan jakoś mi tam bardziej spasował.

Kiitos

JOULULAULUT czyli kolędujemy po fińsku

Długo zastanawiałam się jak ugryźć ten post dlatego,  że nie chciałam wyłącznie wrzucić tutaj tego co jest śpiewane w Finlandii w okresie Bożego Narodzenia, ale chciałam również aby czytelnik wiedział o czym Finowie śpiewają. Trudno jednak tłumaczyć każdą kolędę z osobna bo nie starczyłoby mi czasu do świąt. Dlatego  w miarę możliwości pokrótce opisałam o czym jest śpiewane a i gdzie nie gdzie poszperałam też na temat historii.

Oczywiście kolędy są śpiewane w Finlandii w okresie Bożego Narodzenia, gdyż święta te są tutaj obchodzone. Kolęd i piosenek świątecznych jest całkiem sporo i w sumie trudno by wybrać jakieś najważniejsze. Przeanalizowałam trochę internet, poczytałam również co Finowie słuchają, co polecają na forach, które z kolęd są dla nich ważne. Oczywiście nie jestem w stanie wymienić wszystkich możliwości ale wybrałam te, które mi się spodobały.

Tonttujen jouluyö (Bożonarodzeniowa noc skrzatów) - śpiewana przez dzieci o tym, że kiedy wszyscy w domu śpią, skrzaty wychodzą z różnych zakamarków, śmieją się i bawią podziwiając świąteczne smakołyki.

Jouluyö, Juhlayö (Cicha Noc) - tej kolędy, myślę, nie trzeba nikomu przedstawiać. Oto fińska wersja Cichej Nocy, kolędy napisanej przez autriackiego księdza Joseph'a Mohr'a w XIX wieku, muzykę skomponował Franz Xaver Gruber. Fińskich adaptacji powstało wiele, najsłynniejsze jest tłumaczenie Gustafa Oskara Shonemana. 

A poniżej link do wykonania Tarji Turunen, znanej oczywiście z Nightwish'a.

En etsi valtaa loistoa  (Nie szukam chwały) -  spokojna kolęda z pięknym tekstem o tym, że święta przynoszą radość; to prośba o pokój na ziemi, o choinkę dla dzieci, o cudowne święta dla biednych i dla bogatych.

Wybrałam wykonanie grupy Club for Five:

Co roku w Finlandii w grudniu odbywają się koncerty w ramach projektu Raskasta Joulua. Finlandia jest krajem, o którym chyba można powiedzieć, że  muzyka nieco cięższa jest dominująca. Zatem nie obyłoby się bez kolęd w atmosferze bardziej rockowej i tutaj poniżej wersja Tulkoon joulu (Nadchodźcie Święta), która z resztą całkiem mi się podoba 😏

Jeśli jednak coś spokojniejszego, to może być na przykład Juha Tapio i jego wersja Maa on niin kaunis (Świat jest taki piękny) - piosenka śpiewana w okresie bożonarodzeniowym ale również podczas innych świąt. Co ciekawe, melodia piosenki pochodzi ze Śląska, z ówczesnej jego niemieckiej części. Została w 1903r. przetłumaczona z niemieckiego na fiński i od roku 1986 znajduje się w "virsikirja" - jest to katechizm pieśni religijnych, który towarzyszy nabożeństwom w kościele ewangelicko-luterańskim.

Inna jeszcze propozycja to spokojna i smutna fińska kolęda a może raczej  piosenka zatytułowana Varpunen Jouluaamuna (Wróbel w wigilijny poranek). Opowiada historię wróbelka, który szukał jedzenia w zimowy, mroźny poranek wigilijny pośród pokrytych śniegiem pól i jezior skutych lodem. Zawołała go mała dziewczynka ażeby poczęstował się ziarenkiem. Wróbelek radośnie podleciał, zjadł i zaśpiewał, że nie jest stworzeniem z tego świata, jest jest małym braciszkiem, który mieszka w niebie. Ziarenko, którym dziewczynka podzieliła się z biednym wróbelkiem trafiło do jej braciszka aniołka. 

To takie moje luźne tłumaczenie. Wiersz ten napisał w 1859r Zachris Topelius, a tym wróbelkiem jest jego zmarły synek. 

Ze smutków przeskok w coś bardziej wesołego, chyba najbardziej optymistyczna piosenka z dotychczas przeze mnie wymienionych. Hoosianna! napisana w 1795r. przez Georg'a Josepf'a Voglerin'a na podstawie słów z Ewangelii św. Mateusza ("Hosanna Synowi Dawida! Błogosławiony Ten, który przychodzi w imię Pańskie!). Melodia popularna w Finlandii i Szwecji. 

Córka podpowiada, że w szkole będą śpiewać "Rudolf czerwononosy" czyli po fińsku Petteri Punakuono oraz Joulupukki matkaan jo käy czyli Mikołaj wyruszył już w podróż. Acha, i jeszcze Kulkuset czyli "Dzwoneczki" Wszystkie melodie znane oczywiście w wielu językach.

Świąteczny słowniczek:

joulu - Boże Narodzenie
jouluaatto - Wigilia
joulukuusi - choinka
joulukinkku - szynka świąteczna
joululaulut - kolędy 
Kiitetty olkoon hän! - Niech będzie błogosławiony!
Luoja - Stwórca
Jumala - Bóg
Jeesuksen syntymä - narodziny Jezusa
tonttu - skrzat
enkeli - anioł 

Hyvää Joulua! - Wesołych Świąt!

Grudniowe sprawy....

Od ostatniego mojego wpisu minęło trochę czasu, który tak leci, że chyba nie zauważyłam, że nic tu się nie działo przez ostatni miesiąc. Śpieszę więc troszkę nadrobić.

Przede wszystkim chciałam nawiązać jeszcze do zeszłorocznych obchodów Suomi100 czyli stulecia niepodległej Finlandii. Bo szczerzej o tym pisałam TUTAJ

6 grudnia 2017 na zamku prezydenckim w Helsinkach odbył się bardzo uroczysty bal, w którym uczestniczyło mnóstwo znanych fińskich postaci. Całość była transmitowana przez telewizję YLE a ja to wszystko oglądałam z zaciekawieniem. Nawet nie znużyło mnie to, że przez bite 2 godziny para prezydencka witała kolejno gości przybywających do pałacu podając im rękę! Komentatorzy telewizyjni komentowali stroje gości, co również i mnie się udzieliło 😊 Z resztą na drugi dzień w telewizji miało miejsce głosowanie na najpiękniejszy ubiór. W trakcie całego balu wystąpiło kilka mniej lub bardziej ciekawych gwiazd fińskiej estrady muzycznej: Kaija Koo (mnie osobiście przypominająca troszkę naszą polską Marylę Rodowicz). Poniżej kawałek "Tinakenkätyttö" (tytuł oznacza dziewczynę w blaszanych butach)

Wystąpił także Remu Aaltonen - poniżej link do jednego z jego występów na balu. Kawałek "Paholaisen Masurkka" (diabelski mazurek)

 Ciekawa postać, nie znałam wcześniej...

Wszystkich tutaj wymieniać nie będę. Spodobał mi się jeszcze ten poniższy chór Semmarit, piosenka nosi tytuł "Kaksi kättä hississä" czyli dwie ręce w windzie. Całkiem wesołe chłopaki.

Potem w grudniu nastał okres świąteczny. Finlandia bożonarodzeniowo jest bardzo spokojna, zwłaszcza ta moja nieduża Hameenlinna, tutaj raczej nic się nie dzieje więc faktycznie można odpocząć. Spacerując koło zamku i dziwiąc się, że jest wszędzie tak spokojnie wszyscy zgodnie stwierdziliśmy, że wcale nam nie tęskno za zgiełkiem rynku głównego w Krakowie w tym okresie. W większych miastach są oczywiście kiermasze bożonarodzeniowe, my w tym roku jednak nie odwiedziliśmy żadnego. Wybraliśmy się za to do Helsinek w okresie świątecznym i trzeba przyznać, że stolica prezentowała się bardzo cudnie. Ulice ozdobione są światełkami a w witrynach sklepowych można było wypatrzeć ciekawe świąteczne makiety. Pomimo, że to duże miasto, można było poczuć przytulną atmosferę. Poniżej kilka moich fotek.

Tutaj kompleks saun i basenów

Stołeczna choinka na tle katedry luterańskiej

Katedra luterańska

Szopka w katedrze luterańskiej

Z kolei w noc sylwestrową Finlandia nie serwuje raczej takich hucznych imprez jak mamy to w Polsce w tradycji. To znaczy z tego co mi wiadomo nie ma żadnych imprez plenerowych czy koncertów. Owszem w większych miastach są różne atrakcje na ten wieczór jednak nie są to takie jak w Polsce. W Hameenlinnie oprócz fajerwerków przez wieczór (niestety... bo uważam strzelanie w powietrze jako zbędne a przede wszystkim niefajne dla zwierzątek) nic się nie dzieje. Nawet nie bardzo słychać odgłosy bawiących się ludzi. 

Słowniczek

Joulu - boże narodzenie

Joulukuu - grudznień

Joulukuusi - choinka

Joulutori - świąteczny kiermasz

Jouluaatto - Wigilia

Joulupäivä - Boże Narodzenie

Tapaninpäivä - 26.12

Nauttia rauhallisesta tunnelmasta - cieszyć się spokojną atmosferą

Aikaa olla yhdessä - czas bycia razem

Vietetään Jeesuksen syntymäjuhlaa - obchodzimy narodziny Jezusa

Hyvää ja rauhallista joulua - Dobrych i spokojnych świąt

Uusi vuosi - nowy rok

Onnelista Utta Vuotta - Szczęśliwego Nowego Roku

Ilotulitukset - fajerwerki

Tehdään uusia lupauksia - robienie nowych postanowień

A kiedy mnie spodobał się język fiński?

zdjęcie: youtube

Mój przyjazd do Finlandii był dość nagły, żeby nie powiedzieć spontaniczny. Kiedy w sierpniu wylądowałam w Helsinkach niewiele wiedziałam o Finlandii, o Finach i o języku fińskim. Jeździłam do pracy i słuchałam radio (najczęściej Rock). Jako, że jestem, powiedzmy, "językowcem" to musiałam wsłuchać się w ten nowy język. Nie rozumiałam nic, ale to nie szkodzi. Chciałam najpierw poczuć coś w tym języku intrygującego, zanim zechciałabym go się nauczyć. I tak oto szybko trafiłam na Jenni Vartiainen, której kawałek Missä muruseni on wpadł mi w ucho.  Głos Jenni Vartiainen zaszczepił we mnie chęć dowiedzenia się co oznaczają słowa jej piosenek. W tym głosie odnalazłam coś, co trafia do mojej duszy, jakąś tęsknotę ale przede wszystkim przestrzeń, wolność i tajemnicę.  Kawałek pochodzi z płyty "Seili" wydanej 23 sierpnia 2010 roku.

Wrzucam jej wykon tego kawałka z koncertu w Seinäjöki

Dzisiaj poniżej moje tłumaczenie tej pierwszej piosenki Jenni - Missä muruseni on.

Missä muruseni on	Gdzie jest moje kochanie
Yöllä taas mä menin parvekkeelle nukkumaan,	Nocą znów poszłam spać na balkon,
jotta lähempänä mua ois hän	Żeby bliżej mnie był on
Pediltäni taivas näkyy, ryhdyin oottamaan,	Z łóżka mojego widać niebo, zaczęłam czekać
että näen tähden lentävän	By zobaczyć spadającą gwiazdę
Sanovat jos jossain huomaa tähdenlennon niin	Mówią, że jeśli zobaczysz spadającą gwiazdę
toivoa voit silloin mitä vaan	Możesz życzyć sobie czego chcesz
Yöllä ylös taivaalle mä pyynnön kuiskasin	Nocą do nieba wyszeptałam prośbę swą
Kävisipä pian tuulemaan	Chciałabym by wiatr wktórce zaczął wiać
Ref.
Tuuli tuule sinne missä muruseni on	Wiatr wieje tam gdzie kochanie moje jest
Leiki hetki hänen hiuksillaan	Bawi się chwilę jego włosami
Kerro rakkauteni, kerro kuinka ikävöin	Powiedz kochany mój, powiedz jak tęsknię
Kerro, häntä ootan yhä vaan	Powiedz, na niego tylko czekam
Tyyni oli eilen yö	Spokojna była wczoraj noc
mut kohta kuitenkin	Ale wktórce jednak
Tuuli henkäisi ja tuntee sain	Wiatr powiał i poczułam że
Joku liikkui lähelläni	Ktoś blisko mnie porusza się
koski poskeain	Dotykając mojego policzka
Tutun käden tunsin ihollain	Znane dłonie poczułam na swojej skórze
Enkä enää epäillyt	Ani nawet nie podejrzewałam
vaan tiesin, että voin	Wiedziałam tylko, że mogę
Niin kuin pieni lapsi nukahtaa	Jak dziecko małe zasnąć
Ilma jota hengitämme samaa ilmaa on	Wdychamy to samo powietrze
Ja jalkojemme alla sama maa	A nasze stopy na tej samej ziemi są

Biisi (piosenka) Mikael Gabriel - Riippumatto

To dzisiaj na dobry początek weekendu moje tłumaczenie kawałka zasłyszanego w fińskim radio. Taki tam lightpop 😉 Pierwszy raz tłumaczyłam fińską piosenkę na polski więc proszę o wyrozumiałość 😉

Pod tekstem kilka słówek, wybranych z piosenki oraz krótko o samym artyście.

KLIK: Link do kawałka na youtube

Mikael Gabriel - Riippumatto Ei tarvii junien kulkea Mun tarakal sä pääset kyllä perille Tehtaat voi ovensa sulkea Mun puutarhas on mansikoita kaikille En aio käyttää kenkii ennen elokuuta Kun kadut kaupungissa, on kaikki autioina Jos mietit mistä mut voi tavoittaa Se riippuu siit mihin mä riippumaton ripustan Juu mä oon hoodeilla Mä pysyn poolilla Mikä päivä? Ei oo duuneja Mul on huulilla Bombey briiseri jäillä Me kuunnellaa Bieberii porukal LOL Ainakin viis eri äijää Ja kun nään sut nii elämäni romutan Hierasin silmii ja mietin mitä näin Voisin viikkoja sun vieres loikoilla Omenapuiden alla, omenapuiden alla Ku mä saan sun hengitystä kuunnella Sydän vasten korvaa, sydän vasten korvaa Ei tarvii junien kulkea Mun tarakal sä pääset kyllä perille Tehtaat voi ovensa sulkea Mun puutarhas on mansikoita kaikille En aio käyttää kenkii ennen elokuuta Kun kadut kaupungissa on kaikki autioina Jos mietit mistä mut voi tavoittaa Se riippuu siit mihin mä riippumaton ripustan Mä oon lomalla, musat kovalla, kaikki kohallaa Tää vie meiät kauas Jos se kolahtaa nii sitä kandee odottaa Ja sit lyödä vast se viimene naula Ja mihi ikinä sä meet, mitä ikinä sä teet muista tehä se rauhas Nyt ei oo kiire Nyt on vaa fiilis

Mikael Gabriel - Hamak Nie trzeba jeździć pociągiem Na bagażniku mojego roweru dojedziesz na miejsce Fabryki mogą drzwi zamknąć Mój ogród ma truskawki dla każdego Nie ubiorę butów aż do sierpnia Kiedy ulice miasta są bezludne Jeśli zastanawiasz się jak do mnie dotrzeć To zależy gdzie zawieszę mój hamak Tak, jestem w okolicy Siedzę w basenie Który dzień? Nie ma nic do roboty Mam na ustach Bombey Breezer z lodem Słuchamy Biebera z ekipą LOL Jakichś pięciu różnych gości A kiedy zobaczę ciebie, spieprzę sobie życie Przetarłem oczy i pomyślałem o tym co zobaczyłem Mógłbym się wylegiwać przy tobie tygodniami Pod jabłonią, pod jabłonią Słuchając twojego oddechu Serce naprzeciw ucha, serce naprzeciw ucha Nie trzeba jeździć pociągiem Na bagażniku mojego roweru dojedziesz na miejsce Fabryki mogą drzwi zamknąć Mój ogród ma truskawki dla każdego Nie ubiorę butów aż do sierpnia Kiedy ulice miasta są bezludne Jeśli zastanawiasz się jak do mnie dotrzeć To zależy gdzie zawieszę mój hamak Jestem na wakacjach, muza głośno, wszystko świetnie To zaprowadzi nas daleko Jeśli to przetrwa to warto na to czekać I wtedy wbije się ten ostatni gwóźdź I gdzie byś nie poszedł, co byś nie robił, pamiętaj robić to spokojnie Teraz się nie spieszy Teraz jest tylko uczucie

(Uwaga! Po fińsku czytamy mniej więcej tak jak jest napisane.)

Kadut kaupungissa – ulice w mieście (katu – ulica; kaupunki – miasto)

Se riippuu – to zależy

porukka – grupa, ekipa

elämä - życie

omenapuu – jabłoń

sydän – serce

korva – ucho

olen (= mä oon) lomalla - jestem na wakacjach

odottaa - czekać

biisi - kappale - piosenka, kawałek muzyczny

Mikael Gabriel jest młodym fińskim raperem. Urodzony w 1990 roku, w Helsinkach. Karierę muzyczną zaczął w 2008, do tej pory (2017) wydał 4 solowe albumy oraz 5 singli. Często współpracuje z innymi fińskimi raperami (Lord Est, Robin, Evelina)